Sajroning pagesangan saben dinten, manungsa mesthi naté ngraosaken nesu. Ananging, manawi raos nesu wau sampun ngluwihi wates lan nguwasani ...
Sajroning pagesangan saben dinten, manungsa mesthi naté ngraosaken nesu. Ananging, manawi raos nesu wau sampun ngluwihi wates lan nguwasani manah saha pikir, kahanan menika sinebat murka. Wonten ing piwulang luhur budaya Jawi, murka boten namung ateges nesu lumrah, nanging minangka sipat angkara ingkang mbebayani, awit saged ngrusak jiwa raga piyambak sarta ngrusak tata krama sesambetan kaliyan sesami.
Pangertosan Murka saha Wujudipun
Murka punika raos nesu ingkang sampun ngrembaka lan nguwasani manah saha pikir, saéngga tiyang boten saged mikir kanthi jernih. Wujudipun saged katingal saking manéka warni tumindak, antawisipun:
Medhalaken tembung-tembung kasar lan nglarani manahing liyan.
Tumindak sembrana tanpa dipunpikir rumiyin
Nilaraken unggah-ungguh saha tata krama ingkang limrah.
Para leluhur Jawi wiwit rumiyin sampun ngelingaken kanthi temen bilih manungsa kedah tansah waspada lan saged ngendhaleni raos murka menika.
Akibat Saking Murka
Manah ingkang kebak murka asring ndadosaken tiyang kecalan nalar, gampil tumindak sembrana, lan wekasanipun namung nuwuhaken getun ing salawas-lawase. Boten namung ngrugekaken awak piyambak, murka ugi saged medhot tali silaturahmi, ngrusak ajining dhiri, sarta ngicalaken kapitadosan saking tiyang sanes.
Murka punika kados latu ingkang murub wonten ing sajroning manah. Manawi boten enggal dipunsirep, latu wau badhé ngobong kabecikan, ngilangaken kawicaksanan, lan ngrusak katentreman ingkang sampun kabangun.
Panyebabipun Murka
Murka limrahipun tuwuh amargi sawetawis perkawis, antawisipun:
Rasa boten nrima, inggih punika nalika kanyatan boten jumbuh kaliyan pangajeng-ajeng.
Sipat angkuh utawi kesombongan, ingkang ndadosaken tiyang rumangsa piyambakipun tansah leres, dene tiyang sanes dipunanggep klentu.
Kepinginan ingkang boten kasembadan, utawi gegayuhan ingkang boten saged kagayuh.
Piwulang Luhur Filosofi Jawa
Pamanggih menika selaras kaliyan unen-unen Jawi ingkang misuwur, "Sura dira jayaningrat, lebur dening pangastuti." Tegesipun, sedaya sipat angkara, kalebet murka, mesthi badhe kalah dening kabecikan, kawicaksanan, tuwin rasa welas asih.
Piwulang menika mulang bilih ngadhepi murka boten prayogi dipunwangsuli kanthi murka ugi, nanging kedah dipunadhepi kanthi manah ingkang ayem lan pikir ingkang bening. Kawicaksanan punika tameng ingkang paling ampuh kangge ngadhepi latunipun murka.
Tata Cara Ngendhaleni Murka
Pramila, nalika raos murka wiwit nguwasani manah, prayoginipun manungsa nindakaken sawetawis cara, inggih menika:
Eling lan mandheg sedhela, lajeng ambegan kanthi jero supados manah lan pikir boten kesusu.
Ngendhaleni lathi, awit saben tembung ingkang medal nalika murka asring nuwuhaken tatu ing manahing liyan.
Nata manah kanthi tansah eling dhumateng Gusti Ingkang Maha Agung, supados nepsu boten dados geni ingkang ngobong pagesangan.
Memetri katentreman batin lumantar semedi, donga, utawi laku spiritual miturut kapitadosan piyambak.
Wasana
Sejatinipun, tiyang ingkang kuwat punika dudu tiyang ingkang saged ngalahaken tiyang sanes, nanging tiyang ingkang saged ngalahaken murka ing salebeting manahipun piyambak.
Mila, ayemna manah, adhemna pikir, supados pagesangan tansah kapenuhan kabecikan lan katentreman. Murka punika geni, dene kawicaksanan punika toya ingkang tansah siyap mateni latu wau.
